تاريخ : ٧ خرداد ۱۳٩۱ | ۳:٤٦ ‎ب.ظ | نویسنده : پویا مرادی

زندگی نامه هادی میرمیران ومعرفی آثار او در ادامه مطلب


هادی میرمیران

مهندس سید هادی میرمیران (۲۳ اسفند ۱۳۲۳، قزوین – ۲۹ فروردین ۱۳۸۵ برلین) استاد دانشگاه و معمار ایرانی بود.
او چهار دهه فعالیت حرفه‌ای کرد. از میان آثار وی می‌توان به ساختمان کانون وکلای دادگستری مرکز، ساختمان کنسولگری ایران در فرانکفورت، ساختمان مرکزی بانک توسعه صادرات ایران، ساختمان مجموعه ورزشی رفسنجان، طرح ساختمان کتابخانه ملی ایران (اجرا نشده)، طرح ساختمان فرهنگستان های جمهوری اسلامی ایران (اجرا نشده) و طرح ساختمان موزه ملی آب (اجرا نشده) اشاره کرد. از مهمترین ویژگی های او حفظ پیوستار و روح معماری کهن ایران با روش‌های نوین طراحی بود.

زندگی
سید هادی میرمیران در ۲۳ اسفند ۱۳۲۳ در شهر قزوین به دنیا آمد. تحصیلات خود را در رشته مهندسی معماری در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران به انجام رساند و با ارزشیابی عالی فارغ‌التحصیل شد. از سال ۱۳۴۳ تا سال ۱۳۵۷ در دفتر فنی شرکت ملی فولاد ایران مشغول به کار گردید. پس از انقلاب از سال ۱۳۵۸ با عنوان مدیر طراحی در شرکت خانه‌سازی ایران (اصفهان) به طراحی پروژه‌های شهرسازی پرداخت. در سال ۱۳۶۴ به همراه گروهی از همکارانش شرکت مهندسان مشاور نقش جهان-پارس را تاسیس نمود و تا واپسین روزهای حیات در این شرکت مشغول به کار بود.
وی در شامگاه ۲۹ فروردین ۱۳۸۵ پس از یک دوره ده ساله نبرد با بیماری سرطان، درگذشت.

پیشینهٔ آموزشی

مدرس مدعو معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران، ۱۳۷۱ تا ۱۳۸۵
مدرس مدعو معماری، دانشکده معماری، دانشگاه علم و صنعت ایران، ۱۳۶۹ تا ۱۳۷۵
مدرس مدعو معماری، دانشکده معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شیراز و همدان از سال ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۵

عناوبن و افتخارات

مشاور برگزیده وزارت مسکن و شهرسازی بعنوان”بهترین مشاور شهرسازی”- 1370
• جایزه اول در مسابقه شرکت خانه سازی ایران برای ” مجتمع ایل گلی تبریز”- 1371
• مقام اول(جایزه آبادی) در مسابقه برگزار شده توسط مرکز مطالعات و پژوهشهای معماری و شهرسازی برای”طرح لحیاء مجموعه کریمخانی شیراز” -1372
• مقام اول در مسابقه برگزار شده توسط مرکز مطالعات و پژوهشهای معماری و شهرسازی ایران برای ” طرح آماده سازی اراضی شهر جدید بهارستان”-1372
• جایزه نخست و مقام اول در مسابقه فرهنگستانهای جمهوری ایلامی ایران- 1373
• جایزه نخست و مقام اول برای طرح موزه مرکز اسناد ریاست جمهوری،رفسنجان-1373
• جایزه نخست و مقام اول در مسابقه طراحی بدنه شرقی چهار باغ اصفهان-1374
• جایزه دوم در مسابقه طرح ساختمان کتابخانه ملی ایران- 1374
• تقدیر نامه افتخار (honorable mention) بعنوان طرح برگزیده در مسابقه بین المللی برای طرح کتابخانه ملی شورای شهر کانسای- کان ژاپن- 1375
• رتبه اول در مسابقه طراحی ساختمان استانداری تهران-1375
• طرح برتر در مسابقه طراحی ساختمان جدید وزارت نیرو- 1375
• لوح تقدیر طرح برگزیده اولین جشنوارخ مهندسی ساختمان برای طرح بهسازی و نوسازی میدان کهنه و مسجد جامع عتیق اصفهان- 1375
• لوح تقدیر طرح برگزیده اولین جشنواره مهندسی ساختمان برای طرح موزه ملی آب ایران- 1375
• رتبه اول در مسابقه طراحی ساختمان جدید بانک توسعه صادرات ایران- 1376
• رتبه اول در طرح اتصال مجموعه حرم حضرت رضا (ع) به بافت اطراف- 1377
• طرح برگزیده در مسابقه بین المللی طرح موزه تاریخ کالیفرنیا،فرزنو- 1378
• دریافت نشان معماری ایران(استاد پیرنیا) در اولین دوره- 1379
• طرح برگزیده در مسابقه طرح سفارت جمهوری اسلامی ایران در برلین-آلمان-1379
• کسب مقام دوم جایزه بزرگ معمار 1380 برای اثر مجموعه ورزشی رفسنجان
• طرح برگزیده در مسابقه طرح خانه مولانا تهران-1380
• طرح برگزیده در مسابقه مرکز همکاریهای فن آوریهای ریاست جمهوری تهران- 1380
• لوح تقدیر رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام حجه الاسلام هاشمی رفسنجانیبرای مجموعه ورزشی رفسنجان – 1380
• لوح تقدیر جامعه مهندسان مشاور ایران، برای شناسایی و معرفی معماری ایران- 1380
• برنده جایزه مهراز- 1381
• انتخاب شده بعنوان پیشکسوت معماری توسط سازمان نظام مهندسی ساختمان کشور- 1381
• کسب مقام اول جایزه بزرگ معمار 1382 برای اثر کانون وکلای دادگستری مرکز
• رتبه دوم در مسابقه بزرگ طرح مجموعه آتی سنتر- تهران- 1382
• دریافت لقب شهروند افتخاری اصفهان- 1383
• دریافت لوح تقدیر و تندیس از جامعه مهندسان مشاور ایران- 1383
• دریافت نشان درجه یک فرهنگ و هنر از ریاست محترم جمهوری وقت – 1383
• تقدیر نامه افتخار (honorable mention) بعنوان طرح برگزیده در مسابقه بین المللی طرح ساختمان کنفرانس کشورهای اسلامی در جده- عربستان – 1384
• دریافت نشان معماری ایران از انجمن مفاخر معماری ایران- 1385

آثار و فعالیت ها
فعالیت حرفه ای این هنرمند معمار تقریباً به سه دوره مساوی تقسیم می شود :

· در فاصله ۱۳۴۷- ۱۳۵۷ او در شرکت ملی ذوب آهن ایران، در اصفهان سرپرست کارگاه معماری واحد طراحی و شهرسازی بوده و مسئولیت تهیه و اجرای طرح های متعددی را در زمینه مجموعه های مسکونی، بناهای عمومی و طرح های شهری در شهرهای جدید الاحداث پولادشهر، زیرآب و زرندنو به عهده داشته است.

· از سال ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۷ ضمن ادامه فعالیت در ذوب آهن، با شرکت خانه سازی ایران و اداره کل مسکن و شهرسازی اصفهان همکاری کرده است.در شرکت خانه سازی ایران مسئولیت سرپرستی واحد طراحی و در اداره کل مسکن و شهرسازی اصفهان مسئولیت تهیه طرح جامع شهر اصفهان و «طرح منطقه شهری اصفهان» با او بوده است. او در اصفهان برای اولین بار- در حوزه رسمی شهرسازی کشور- مفهوم «منطقه شهری» را به طور جدی مطرح کرد و با ارائه بسیار درخشان طرحی موفق، در فرآیندی سخت و طولانی از جلسات بررسی و تصمیم گیری در کمیته فنی شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، توانست ضرورت توجه به مناطق شهری، کشور را به منزله عرصه هایی مشخص، مجزا و مستقل در «حوزه مدیریت و برنامه ریزی شهری» نشان دهد.

· از سال ۱۳۶۷ نیز میرمیران به عنوان مؤسس و مدیرعامل شرکت مهندسان مشاور نقش جهان پارس به کار در زمینه شهرسازی و معماری ادامه داد. طی این دوره تهیه طرح های متعدد شهری به ویژه چند طرح بسیار موفق برای احیای مجموعه کریمخانی شیراز، احیا و بهسازی مجموعه میدان کهنه و مسجد جامع عتیق اصفهان و بدنه سازی خیابان چهار باغ اصفهان و نیز شرکت پیگیر و فعالانه او در تمامی مسابقات مهم معماری داخلی- و یک مسابقه بین المللی- و موفقیت چشمگیر او در اغلب این مسابقات به عنوان برنده، همچنین کسب رتبه اول جایزه بزرگ معمار سال ۱۳۸۲ برای ساختمان کانون وکلای تهران و رتبه دوم جایزه معمار سال ۱۳۸۰ برای مجتمع فرهنگی- ورزشی رفسنجان و دریافت نشان فرهنگ و هنر او را به عنوان چهره شاخص و سرشناس معماری و شهرسازی معاصر ایران مطرح کرد.

طرح توسعه مجموعه حرم مطهر حضرت معصومه (س) – [قم - 1999]
:: طرح احیای منطقه تاریخی تبریز – [تبریز - 1995]
:: طرح احیای منطقه تاریخی-فرهنگی شیراز – [شیراز - 1993]
:: طرح بهسازی و نوسازی مجموعه میدان کهنه و مسجد جامع عتیق اصفهان – [اصفهان - 1991]
:: طرح بدنه شرقی چهارباغ اصفهان – [اصفهان - 1989]
:: طرح مجتمع مسکونی ایل گلی تبریز – [تبریز - 1993]
:: طرح مجتمع مسکونی غرب تهران – [تهران - 1992]
:: مرکز هماهنگیهای فناوریهای ریاست جمهوری – [تهران - 2001]
:: سر کنسولگری جمهوری اسلامی ایران در فرانکفورت – [آلمان - 2000]
:: سفارت جمهوری اسلامی ایران در بانکوک – [ - 1999]
:: ساختمان مرکزی صنعت نفت ایران – [تهران - 1998]
:: طرح کتابخانه ملی ژاپن – کانسای کان – [ژاپن - 1996]
:: طرح مجتمع مرکزی وزارت نیرو – [تهران - 1996]
:: طرح ساختمان استانداری تهران – [تهران - 1996]
:: طرح موزه ملی آب ایران – [تهران - 1995]
:: طرح فرهنگستانهای جمهوری اسلامی ایران – [تهران - 1995]
:: طرح ساختمان کتابخانه ملی ایران – [تهران - 1995]
:: طرح ساختمان کانون وکلای دادگستری مرکز – [تهران - 1995]
طرح مجموعه ورزشی رفسنجان – [رفسنجان - 1994]
طرح موزه مرکز اسناد ریاست جمهوری رفسنجان – [رفسنجان - 1994]
طرح آماده سازی 200 هکتار اراضی سپاهان شهر – [اصفهان - 1994]
طرح آماده سازی 380 هکتار اراضی شهر جدید بهارستان – [تهران - 1992]
طرح آماده سازی برزن c پولادشهر – [اصفهان - 1990]
طرح آماده سازی 550 هکتار اراضی منطقه مرکزی شهر جدید بهارستان – [تهران - 1900]
طرح توسعه و احیای منطقه شرق اصفهان (تامشا) – [اصفهان - 1996] -
طرح احیای مجموعه کریمخانی شیراز – [شیراز - 1994]
طرح شهر جدید پولادشهر – [اصفهان - 1994]
طرح شهر جدید بهارستان – [تهران - 1993]
طرح جامع منطقه اصفهان – [اصفهان - 1991]
طرح جامع شهر اصفهان – [اصفهان - 1991]
طرح جامع (راهبردی) خرمشهر – [خوزستان - 1990]
طرح جامع شهر شیراز – [شیراز - 1989]



مقدمه

یکی از نخستین کسانی که به شکل در معماری توجهی ویژه کرد، لویی دوران متفکر و معمار فرانسوی بود. او، در سال 1800میلادی ، معماری را چنین تعریف کرد : ” معماری هنر ترکیب شکل هاست، به نحوی که در تمام ساختمان های عمومی و خصوصی قابل تحقق باشد”. هدف اصلی دوران از این تعریف، نظریه پردازی در زمینه ی موضوع های طراحی برای آموزش معماری بود که آنها را در کتاب معروفش به نام ” دقت و تأکیدی بر درس های معماری” نشان می دهد. عنصرهای معماری که دوران از آنها نام می برد عبارتند از: دیوارها، ستون ها و طاق ها و با این عناصر به دسته بندی و تحلیل آثار معماری دوره های مختلف می پردازد.

کرایر علم هندسه را مبنای مشترک همه ی معماری ها قرار داده و عنصر های تشکیل دهنده ی معماری را به دسته های زیر تقسیم می کند:

نقطه.
خط.
سطح.
حجم.
فضای داخلی.
فضای خارجی.

وی سپس، در ترسیم های فراوان، حالت های گونا گون این عناصر را بررسی می کند. کرایر دسته بندی بسیار مشخصی در مورد مهمترین سیستم های ساماندهی عملکرد دارد که عبارتند از : ساماندهی چند شاخه ای – ساماندهی خطی – ساماندهی مرکزی – سازماندهی مرکزی و خطی – ساماندهی شبکه ای – ساماندهی سطوح مختلف بر روی هم – ساماندهی پیچ در پیچ در مجموع کرایر هم با توجه به شکل، به عنوان تنها مرجع مشترک و با ابزار هندسه به تحلیل معماری می پردازد.

کلاوس هردگ از دیگر متفکرانی است که در تحلیل هایش از رویکرد شکلی استفاده می کند. او در کتاب” ساختار و شکل در معماری اسلامی ایران و ترکستان” به بررسی شکل فضاهای بزرگ شهری تا اتاق های کوچک در معماری ایران و ترکستان می پردازد و با تحلیل نمونه های شاخص معماری و مقایسه ی آنها با هم ، به جستجوی فهم و درک معماری انها می رود. به عنوان نمونه ، در مقایسه ی شکلی یک مینیاتور متعلق به 1520 میلادی و پلان مسجد شاه اصفهان (1630_1597 م) به این نتیجه می رسد که احتمالاً در طرح این مسجد از ساختار شکل آن مینیاتور استفاده شده است. در این مقاله آثار متأخر معمار ارزشمند ایرانی _ هادی میر میران_ با رویکرد شکلی بررسی و بدون توجه به مفهوم های مطرح شده در آنها دیاگرام فرم آنها تحلیل می شود.منظور از دیاگرام در این مقاله ، خلاصه ی فکر است که به ساده ترین شکل بیان می شود. به عبارت دیگر دیاگرام فرم، خلاصه ی فکر هنرمند در مورد شکل اثر است.
شکل در کارهای هادی میر میران
آثار معماری میر میران را می توان در سه گرایش شکلی دسته بندی کرد:

استفاده از دیاگرام فرم آثار معماری میر میران در پروژه های ابتدای دهه ی هفتاد خورشیدی ، از این روش در طراحی کارهای معماری خود استفاده کرده است. در این روش، او با انتخاب دیاگرام فرم یک اثر معماری ، طراحی را آغاز کرده _ یا به تعبیر بهرام شیردل، معماری را از معماری شروع می کند_ و در روند طراحی ، گاهی پروژه تا آخر تحت تأثیر همان دیاگرام اولیه باقی مانده و گاهی دچار تغییرات شگرفی شده است.

در پروژه ی کتابخانه ی ملی ایران( دی ماه 1373) که به فاصله زمانی اندکی نسبت به پروژه فرهنگستان ها طراحی شد، یکباره دیاگرام فرم طرح متحول می شود. البته این تحول در اثر آشنایی میر میران با شیردل و تأثیری که از او می گیرد ، حاصل شده است. گفته شده ” او از شکل تجرید شده ی دماوند در ایجاد فرم طرح خود استفاده کرده است اما به نظر می رسد دیاگرام فرم این پروزه تحت تأثیر پروژه ی سر در ورود به یک غار باستانی اثر ماسیمیلیانو فوکساس است. البته پروزه ای که در نهایت خلق شده، دارای شکلی منحصر به فرد است و به تعبیر بهرام شیردل از معدود پروژه های ان مسابقه بود که قابل مطرح شدن در عرصه ی بین المللی است.

پروژه ی دیگری که در این گروه قرار می گیرد، مجمو عه ی ورزشی رفسنجان است. این پروژه هم تحت تأثیر دیاگرام فرم یک یخچال سنتی است که در نزدیکی ساختگاه طرح قرار دارد. این پروژه تفاوت شکلی زیادی با یخچال مورد نظر ندارد، بلکه تفاوت عمده در تغییر کاربری و مصالح ساختمانی ان است ، بنابراین خلاقیتی برای آفرینش فرم معماری صورت نگرفته است.

استفاده از دیاگرام فرم اثار هنری و طبیعت در این مرحله میر میران با استفاده از فرم های موجود در طبیعت یا آثار هنری موجود شروع به طراحی کرده اما، در روند طراحی، کاملاً از آنها فاصله گرفته و به پروژه ای با دیاگرام متفاوت دست می یابد.

او در پروژه ی موزه ی ملی آب ایران(1374) از خواص شکلی دو عنصر آب و خاک استفاده می کند و به اصطلاح تر و خشک را با هم می بیندو به انها تجسم می بخشد. فرمی که در نهایت خلق شده بسیار بدیع است و ارتباط عمیقی با ساختگاه پروژه دارد. اثر دیگری که در این گروه قرار می گیرد،

پروژه ی بانک توسعه صادرات ایران (1376) است. ذیاگرام فرم پروژه از مکعبی شکل گرفته است که شکافی در آن قرار دارد و یاد آور فرم گاو صندوقی است که درش اندکی باز مانده است. همچنین به نظر می رسد پوسته ی خارجی پروزه تحت تأثیر اثری از رابرت اسمیتسان بنام استارتی پندنتی (1988) است.

استفاده از دیاگرام دو فرم و فضای بینابین این دیاگرام را می توان در آثار گذشته ی میرمیران هم مشاهده کرد، اما در چند پروژه ی متأخر نقش اساسی را در ساماندهی پروژه ها به عهده می گیرد. خصوصیت اصلی این فضای بینابینف ترکیب شدن با فضاهای عمومی و شهری است و به نظر می رسد میرمیران در این آثار به زبان شخصی ویژه ایدست یافته و دیاگرام فرم جدیدی ازآن حاصل شده است.

پروژه ی کانون وکلای دادگستری تهران(1374_1380) از جمله آثاری است که در آن از دیاگرام دو فرم و فضای بینابین استفاده شده است. این پروژه هم مانند پروژه ی کتابخانه کانسای از مکعبی تشکیل شده است که یک فضای تهی به صورت مورب آن را بریده است. القای فرم ترازو به عنوان دیاگرام فرم اولیه ، تاثیر بسزایی در معلق وانمودن دو قسمت حجم داشته است و باعث شده فرم ها در طرفین فضای بینابین بصورت معلق به نظر آیند.

میر میران در پروزه ی توسعه حرم حضرت معصومه (1378) هم از این دیاگرام استفاده می کند. دیاگرام فرم پروزه از دو حجم، یکی بزرگ و دیگری کوچک با فضایی بینابین آنها شکل گرفته است. فضای بینابین گذری شهری است که مردم را به طرف سمت مجموعه هدایت می کند. در شکلگیری فرم این پروژه، منابع دیگری مانند : الهام از ” موج هایی که در اثر وزش باد در شن های کویر و یا آب دریاچه پدید می آید” و برداشتی از جریان معماری نواری هم تاثیر داشته است.
دیاگرام مورد بحث در پروژه ی سفارت ایران در فرانکفورت (1379) به اوج بیان شکلی خود می رسد. در این پروژه هم فضای بینابین به گذری عمومی تبدیل شده و هم به رابطه ی شهر و معماری توجهی ویژه شده است. سرانجام جالب است بدانیم که دیاگرام فرمی که میرمیران در این پروژه ها از آن استفاده کرده است در دوره ی ایلامی برای ساماندهی معابد مورد استفاده قرار می گرفته است. در نمونه های ایلامی راه موربی که به درون معبد وارد می شد، فضا را به سه قسمت تقسیم می کرد.
برگرفته از فصلنامه شارستان – بهار و تابستان 1383


لینک باکس